Deel drie van A Circus Carol

 

'Ohh. Wat een hoofdpijn weer. Alsof er een horde oude circuspaarden doorheen galoppeert, tegen de klok in. Eens even denken, waar is mijn fles. Waar heeft het lekkere ding hem deze keer verstopt. Och, het lekkere ding, zo noemen ze haar allemaal. Ik zie dat niet zo, ik zie alleen maar mijn dochtertje in haar. Haar ogen, haar onschuldige ogen, precies als die van mijn mooie dochter. En ook dat moment weerspiegelt in de ogen van het meisje. Die angst die reflecteerde in de glans van het besef dat de trampoline niet stond waar ze verwachtte weerspiegelde de angst in de glans van de ogen die naar het vuur keken. De angst gekleurd door de vlammen die hoog uit de tent sloegen. Het was snel voorbij. Met die tent. En met mijn kleine meisje. Waar is die fles toch? Ik ben toe aan een slok....

En dan moet ik ook nog een kerstverhaal vertellen. Een positief kerstverhaal notabene. Uch. Hoe zei die oude Scrooge dat ook alweer steeds? Humbug. Ja Humbug. Geen idee wat het precies betekent maar de klank zegt genoeg. 'Humbug.' Hah, als ik het hardop zeg klinkt het nog meer zoals ik het bedoel. Schor en negatief. Een positieve kerst? Nee, het enige positieve gevoel met de kerst vind ik op de bodem van mijn fles jenever. Duisternis waar geen kerstverlichting verlichting kan brengen....

Och wat mis ik mijn kleine meisje. Mijn kleine acrobaatje. Zo graag wilde ze ook in het circus werken. En ze was zo getalenteerd. Als die kluns die trampoline gewoon goed neer had gezet..... Nee! Niet aan denken. Weg stoppen die pijn.... Die kluns dat was ik natuurlijk. En haar blik zal ik nooit meer vergeten. Die blik toen ze besefte dat ze ging vallen. Een blik van angst. Maar ook van verbazing, medelijden en =onvoorwaardelijke liefde=. Die blik. Die blik die ik nooit meer zal vergeten. Die ik probeer weg te drinken. Maar die altijd blijft. Als alle bewustzijn verdwenen is in de alcohol zie ik alleen nog maar die blik. Och mijn lieve meisje....

Bloeddoorlopen ogen kijken me aan in de spiegel. Pafferig gezicht met witte vlekken. Hah, de ware clown die ik ben in dit leven komt door mijn huid heen sijpelen. Er is geen kans meer het te maskeren. Wat doe ik hier nog in dit leven? Wat heeft het nog voor zin? En dan nu ook nog die rottige pandemie. Alle kroegen dicht. Geen drinkebroeders meer die me helpen mijn pijn te verzachten. Alleen. Hier in deze duisternis. Gelukkig was er hier nog plek. Gelukkig is de Grande Dame gewoon zichzelf gebleven. En het meisje is hier ook! Een sprankje blijdschap scheen door mijn innerlijke duisternis toen ik haar zag. En ze leek ook blij om me te zien. Och dat arme meisje ook. Maar waar heeft ze die fles verstopt?'

'Wat zoek je? Ben je op zoek naar de jenever? Die heb ik in het kastje gezet. Zal ik je een glaasje inschenken? Vindt je het niet te vroeg? Of ben je al zo verdrietig weer? Wacht maar, ik schenk je wel in en hou je even gezelschap. Mis je je meisje zo erg? Zullen we haar vanavond bezoeken als het een beetje mooi weer is? Zullen we kerst vieren op haar graf? Alleen maar jij en ik? Ik zou niets liever doen dan kerstavond vieren met jou. Dat weet je he? We zouden een kaarsje mee kunnen nemen. Of een vuurtje stoken. Alleen jij en ik en je meisje. En een fles. Lijkt je dat niet fijn? Kerst vieren met je twee meisjes? Want ik ben toch ook een beetje je meisje? Och ik weet dat ik nooit haar plaats kan innemen. Maar ik heb nooit een vader gehad. Nooit mijn vader gekend. Altijd maar alleen. Ik heb me altijd alleen gevoeld, mijn hele leven al. Totdat jij die deken om me heen sloeg. Op die angstige avond toen het circus afbrandde. Mijn enige thuis. Op die avond was jij de enige die zich bekommerde om me. En dat zal ik nooit vergeten. En daarom bekommer ik me nu om jou. Zal ik me altijd bekommeren om jou. jij, de enige die mij beschermde. en beschermt, daar ben ik zeker van. Dus wat zeg je ervan? Zullen we gaan vanavond?

Afgesproken dan. Na het eten gaan we samen naar de begraafplaats. Jij en ik.'

Het vuurtje knetterde gezellig. De vonken dwarrelden door elkaar omhoog als om elkaar draaiende en dansende engeltjes. Vuurvliegjes. Twee mensen zaten dicht tegen elkaar bij een graf. Voor het graf hadden ze een klein kampvuurtje opgebouwd, van houtjes bij elkaar gesprokkeld in het nabijgelegen bos. Het was een mooie begraafplaats. Hier en daar een pijnboom en vol met struikgewas. Het was een slecht onderhouden maar mooie begraafplaats. Het mooie meisje pakte de fles, die voor ze stond op de betonnen rand van het graf, en schonk twee glaasjes vol. Teder. Met kalme, nauwgezette bewegingen. Ze gaf een van de glaasjes aan de man, die het met een trillende hand aannam en snel aan zijn mond zette voor een teugje. Het meisje nam een voorzichtig slokje uit het andere glaasje.

'Zo, dat is toch fijn, hier zo bij je meisje?' Het mooie meisje glimlachte, maar het was een met pijn vervulde glimlach. Niet wrang, maar je kon de pijn er doorheen zien. Ze staarde in het vuur.

De oude man zei niets, nam nog een slokje en keek ook in het vuur. De witte vlekken in zijn gelaat lichtten warm oranje op in het weerschijn van het vuur. Hij glimlachte ook. Anders dan het meisje was zijn glimlach wel wrang. Het was meer een grimas dan een lach. Maar de rimpeltjes naast zijn ogen verrieden toch een schaduw van een echte lach.

'Ach meisje, je bedoelt het allemaal goed, maar ik verdien helemaal niets fijns. Ik verdien alleen maar ellende. Het was mijn schuld! Het was mijn schuld! Zonder mij had mijn lieve dochtertje nog geleefd...'

Tranen liepen als kleine stroompjes langs de geel oplichtende witte vlekken van zijn verrimpelde gezicht. Als bergbeekjes, hun weg zoekend door het ruige berglandschap, nog maar net ontsproten aan de gletsjer. De gletsjers van zijn natte ogen.

'Maar dat is toch onzin.' Zei het meisje teder. 'Zonder jou had je kleine meisje helemaal niet bestaan. Ik weet zeker dat als we het haar konden vragen ze dat beaamt had.' Ze keek naar de zijkant van zijn gezicht terwijl hij met natte ogen in de vlammen staarde. Haar mooie gezicht werd zo door het vuur van de zijkant belicht en deed het op een beeltenis op een schilderij van Rembrandt lijken.

Zo bleven ze even stil zitten, hij starend in het vuur, zij starend naar zijn gezicht. Ook in haar ogen verschenen de tranen. 'Wat zou je dan willen, als je het hier zo slecht hebt?' vroeg ze zachtjes.

'Ik zou hier willen blijven zitten, zo samen met jou, en dan met dit warme gevoel van het vuur, jouw liefde en de herinnering aan mijn meisje, lekker in slaap vallen.... ' Hij aarzelde heel even... 'En dan nooit meer wakker worden.' Een traan viel voor hem op de grond. Hij nam nog een slokje en bleef staren in het vuur.

'Mag ik dan zo lekker bij je blijven zitten en in je armen ook lekker in slaap vallen?' Haar zachte stem brak, heel zachtjes, als een jong twijgje in de wind. Nu draaide hij zijn gezicht naar haar en veranderde zo ook in een model van Rembrandt.

'Och meisje toch, je hebt nog een heel leven voor je.' Nu begon het meisje hardop te huilen.

'Maar het leven is zo eenzaam. En zo hard. En zonder jou...' Ze stokte even... 'Zonder jou is er voor mij niemand op deze wereld die zich om me bekommert.' Nu keek het meisje in de vlammen. Het begon te sneeuwen. En omdat er geen wind was dwarrelde de vlokjes vredig naar beneden.

'Het lijkt wel of de hele wereld in miljoenen kleine stukjes is verscheurd. De mensheid bedoel ik. Iedereen heeft een mening en al die meningen lijken net iets van elkaar te verschillen. En er is zoveel haat. Zoveel onaardigheid. Zo veel verdriet. Nee, laat mij hier ook maar lekker vredig in slaap vallen.' Ze kroop nog iets dichter tegen de oude man aan en vlijde haar hoofd op zijn schouder. Samen keken ze naar het vuur.

'Als je nog een wens zou doen kunnen uitkomen voordat we gaan slapen, wat zou dat dan zijn?' Vroeg het meisje met zachte maar vaste stem nu. 'Behalve je kleine meisje terug brengen, want dan zouden we niet naar haar toe kunnen straks.’

De oude man dacht even na en nam nog een slokje. Hij draaide zich naar haar toe om haar aan te kijken, waardoor ze haar hoofd even op moest tillen en naar hem toe draaien. Hij glimlachte warm naar haar. In die glimlach zat zo veel liefde verscholen dat het haar wangen deed gloeien.

'Dan zou ik willen, dat op deze mooie kerstavond, alle mensen die verscheurd worden van verdriet. Van verlies. Al die mensen die net als ik een kind verloren hebben, of iemand anders, en zich daar door net zo eenzaam en alleen op de wereld voelen als ik. Dat die vanavond iemand bij zich hebben als jij. Iemand als jou, waaraan ze zich kunnen warmen en die ze op hun beurt ook weer kunnen troosten. Dat zou ik wensen.' Hij knikte, kuste haar teder op haar voorhoofd en keek weer in het vuur, dat langzaam kleiner begon te worden. Het meisje keek nog even naar hem en toen ook weer in het vuur. 'Dat vind ik een mooie wens. En dan wens ik, dat alle eenzame mensen op de wereld iemand hebben zoals jou, om zich tegen aan te vlijen en zich aan te warmen, samen bij een vuurtje.' Ze pookte met een stokje in het vuur en kroop nog eens dichter tegen hem aan. Samen staarden ze in het vuur. De rand van het graf werd wit van de sneeuw.

'Zullen we eerst zo nog even bij het vuur blijven zitten totdat het uit gaat, en dan lekker samen gaan slapen?

Ze bleven allebei in het vuur kijken. 'Ja dat doen we.' Zei de oude man teder, en hij nam het laatste slokje uit zijn glas en zette het, bijna plechtig, op de rand van het graf in de sneeuw.

Nu zult u, beste lezer, wel denken hoezo is dit een positief kerstverhaal? En daar heeft u natuurlijk helemaal gelijk in. Maar ziet u, ik als alwetend verteller, steeg na het aanschouwen van dit aandoenlijk tafereel op, ver boven de begraafplaats, steeds naar beneden kijkend naar die twee eenzame zielen die elkaar gevonden hadden in hun eind, in hun eenzaamheid en verdriet, mooi verlicht door het vuur. En terwijl ik, ontroerd - geef ik toe -, steeds hoger steeg, zag ik overal in het land kleine vuurtjes. Overal in dit door de pandemie en tweedeling verscheurde land zag ik kleine vuurtjes, met bij die vuurtjes zittende gestaltes. Donker afstekende figuurtjes, met zijn tweeën of met zijn drieën of zelfs een enkele keer met een groepje. Overal zag ik mensen zitten om een kampvuurtje, elkaar troostend, warmend en vasthoudend. En toen wist ik dat de oude clown zijn wens vervuld was. Deze kerstavond, waarop de bacchanalen van weleer van overheidswege verboden niet doorgingen, waren de mensen naar buiten getrokken om verbinding te zoeken. En hadden ze dat gevonden. Verbinding in verdriet, eenzaamheid en angst. Ze hadden elkaar gevonden. En ze troostten en verwarmden elkaar.*

Nu vraag ik u, allerliefste lezer: 'Is dat niet wat kerst zou moeten zijn?'